Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι μια πορεία. Δεν είναι απλώς μια περίοδος νηστείας ή μια αλλαγή στο διαιτολόγιο των ημερών. Είναι μια βαθιά πνευματική πορεία, μια εσωτερική έξοδος του ανθρώπου από την καθημερινότητα της αμαρτίας προς το φως της Αναστάσεως. Είναι μια πορεία που μοιάζει με οδοιπορία στην έρημο.
Η Εκκλησία γνωρίζει καλά ότι ο δρόμος αυτός δεν είναι εύκολος. Ο άνθρωπος κουράζεται. Η ψυχή αποκαλύπτει τις πληγές της. Οι πειρασμοί δυναμώνουν. Και τότε, στη μέση αυτής της πνευματικής πορείας, η Εκκλησία κάνει κάτι βαθιά σοφό και συγκινητικό.
Υψώνει μπροστά μας τον Τίμιο Σταυρό.
Δεν τον υψώνει στο τέλος της Σαρακοστής. Τον φέρνει στο κέντρο της.
Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως είναι σαν μια πνευματική όαση μέσα στο ταξίδι της Τεσσαρακοστής. Όπως ο ταξιδιώτης στην έρημο βρίσκει ένα δέντρο για να ξαποστάσει, έτσι και ο πιστός βρίσκει τον Σταυρό του Χριστού για να πάρει δύναμη.
Η Εκκλησία μάς καλεί να προσκυνήσουμε τον Σταυρό ψάλλοντας:
«Τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα
και την Αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν».
Αυτή η φράση κρύβει όλο το μυστήριο της σωτηρίας.
Ο Σταυρός στο κέντρο της ιστορίας
Ο Σταυρός του Χριστού δεν είναι απλώς ένα γεγονός μέσα στην ιστορία. Είναι το κέντρο της ιστορίας.
Εκεί όπου η ανθρώπινη κακία συναντά τη θεϊκή αγάπη.
Εκεί όπου η αμαρτία του κόσμου συναντά τη συγχώρηση του Θεού.
Στον λόφο του Γολγοθά ο Χριστός δεν αποκαλύπτει την εξουσία Του αλλά την αγάπη Του. Θα μπορούσε να κατεβεί από τον Σταυρό. Θα μπορούσε να δείξει τη δύναμή Του και να καταστρέψει τους εχθρούς Του.
Αλλά δεν το κάνει.
Μένει επάνω στον Σταυρό.
Μένει γιατί αγαπά.
Και αυτή η αγάπη είναι το πιο ισχυρό μήνυμα που δόθηκε ποτέ στον κόσμο.
Ο Χριστός δεν νίκησε με τη δύναμη.
Νίκησε με τη θυσία.
Δεν νίκησε με τη βία.
Νίκησε με τη συγχώρηση.
Και πάνω στον Σταυρό ακούγεται μια από τις πιο συγκλονιστικές φράσεις της ιστορίας:
«Πάτερ, άφες αυτοίς· ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».
Εκεί που ο άνθρωπος σταυρώνει τον Θεό, ο Θεός συγχωρεί τον άνθρωπο.
Γιατί η Εκκλησία προβάλλει τον Σταυρό στη μέση της Σαρακοστής
Οι Πατέρες της Εκκλησίας εξηγούν ότι η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως τοποθετήθηκε στο μέσο της Σαρακοστής για να ενισχύσει τους πιστούς.
Ο άνθρωπος αρχίζει τη Σαρακοστή με ενθουσιασμό. Αλλά με τον καιρό η προσπάθεια γίνεται δύσκολη. Η νηστεία κουράζει. Η προσευχή απαιτεί αγώνα. Οι πειρασμοί πληθαίνουν.
Η Εκκλησία λοιπόν μας δείχνει τον Σταυρό σαν να μας λέει:
«Μην σταματήσεις.
Μην κουραστείς.
Μην χάσεις το θάρρος».
Ο Σταυρός είναι το σημείο που θυμίζει στον άνθρωπο ότι ο αγώνας του έχει νόημα.
Γιατί μετά τον Σταυρό έρχεται η Ανάσταση.
Όπως λέει ένας πατερικός λόγος:
«Ο Σταυρός είναι το δέντρο της ζωής που φυτεύτηκε στη μέση της Εκκλησίας».
Ο προσωπικός σταυρός του κάθε ανθρώπου
Ο Χριστός δεν μίλησε μόνο για τον δικό Του Σταυρό. Μίλησε και για τον σταυρό του κάθε ανθρώπου.
Στο Ευαγγέλιο λέει:
«Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν,
απαρνησάσθω εαυτόν
και αράτω τον σταυρόν αυτού».
Δεν είπε «τον Σταυρό μου».
Είπε «τον σταυρό του».
Γιατί κάθε άνθρωπος έχει τον δικό του σταυρό.
Ο σταυρός του ανθρώπου μπορεί να είναι:
μια ασθένεια
μια δοκιμασία
μια μοναξιά
μια δυσκολία στην οικογένεια
ένας εσωτερικός αγώνας
ένας φόβος για το μέλλον.
Ο άνθρωπος συχνά ρωτά:
«Γιατί ο Θεός επιτρέπει τον πόνο;»
Η Εκκλησία δεν δίνει εύκολες απαντήσεις. Δεν εξηγεί το μυστήριο του πόνου με απλές λογικές εξηγήσεις.
Αλλά δείχνει κάτι βαθύτερο.
Δείχνει τον Χριστό επάνω στον Σταυρό.
Ο Θεός δεν στέκεται μακριά από τον πόνο του ανθρώπου.
Μπαίνει μέσα σε αυτόν.
Ο ίδιος ο Θεός δοκιμάζει τον πόνο, την εγκατάλειψη, την αδικία και τον θάνατο.
Γι’ αυτό ο Σταυρός του Χριστού γίνεται παρηγοριά για τον άνθρωπο.
Δεν είμαστε μόνοι μέσα στον πόνο.
Ο Χριστός έχει περάσει από εκεί πριν από εμάς.
Οι Άγιοι και η αγάπη προς τον Σταυρό
Οι Άγιοι της Εκκλησίας δεν φοβήθηκαν τον Σταυρό. Τον αγάπησαν.
Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος γράφει:
«Η καρδιά που αγάπησε τον Χριστό δεν φοβάται πλέον τον Σταυρό».
Οι Άγιοι γνώριζαν ότι ο Σταυρός είναι η πύλη της Αναστάσεως.
Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε συχνά ότι οι δοκιμασίες είναι «ευκαιρίες πνευματικής ανόδου». Ο άνθρωπος μέσα από τον πόνο μπορεί να πλησιάσει περισσότερο τον Θεό.
Ο Άγιος Πορφύριος έλεγε:
«Όταν αγαπήσουμε τον Χριστό, τότε όλα τα βάρη της ζωής γίνονται ελαφριά».
Δεν σημαίνει ότι οι δοκιμασίες εξαφανίζονται.
Αλλά μεταμορφώνονται.
Ο Σταυρός στον σύγχρονο κόσμο
Ο κόσμος σήμερα φοβάται.
Ζούμε σε μια εποχή γεμάτη αβεβαιότητα. Πόλεμοι, κοινωνικές εντάσεις, οικονομικές δυσκολίες, φόβος για το μέλλον.
Οι άνθρωποι αναζητούν ασφάλεια σε πολλά πράγματα:
στη δύναμη
στην οικονομία
στην τεχνολογία
στην εξουσία.
Αλλά η αληθινή δύναμη βρίσκεται αλλού.
Βρίσκεται στον Σταυρό.
Γιατί ο Σταυρός δείχνει ότι:
η αγάπη είναι πιο δυνατή από το μίσος
η συγχώρηση είναι πιο δυνατή από την εκδίκηση
η ζωή είναι πιο δυνατή από τον θάνατο.
Ο Σταυρός είναι το σημείο όπου ο Θεός αποκαλύπτει την αληθινή δύναμη της αγάπης.
Η πρόσκληση της Εκκλησίας
Την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως η Εκκλησία καλεί τους πιστούς να προσκυνήσουν τον Τίμιο Σταυρό.
Η προσκύνηση αυτή δεν είναι μια απλή τελετουργία.
Είναι μια βαθιά πνευματική πράξη.
Ο άνθρωπος πλησιάζει τον Σταυρό με ταπείνωση.
Φέρνει μαζί του:
τους φόβους του
τις πληγές του
τις αμαρτίες του
τις ελπίδες του.
Και τα αφήνει όλα μπροστά στον Χριστό.
Γιατί ο Σταυρός δεν είναι μόνο σύμβολο θυσίας.
Είναι και σύμβολο αγάπης.
Είναι η αγκαλιά του Θεού που ανοίγει για όλο τον κόσμο.
Από τον Σταυρό στην Ανάσταση
Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως δεν είναι μια ημέρα πένθους.
Είναι μια ημέρα ελπίδας.
Η Εκκλησία δεν μιλά ποτέ για τον Σταυρό χωρίς να μιλά για την Ανάσταση.
Ο Σταυρός και η Ανάσταση είναι δύο όψεις του ίδιου μυστηρίου.
Η Μεγάλη Παρασκευή οδηγεί στο Πάσχα.
Το σκοτάδι οδηγεί στο φως.
Ο πόνος οδηγεί στη χαρά.
Γι’ αυτό η Εκκλησία ψάλλει:
«Τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα
και την Αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν».
Επίλογος
Η πορεία της Σαρακοστής συνεχίζεται.
Ο δρόμος δεν τελείωσε ακόμη.
Αλλά στη μέση του δρόμου στέκεται ο Σταυρός.
Στέκεται σαν φως.
Στέκεται σαν ελπίδα.
Στέκεται σαν υπενθύμιση ότι η αγάπη του Θεού είναι πιο δυνατή από κάθε σκοτάδι.
Όποιος κοιτάξει τον Σταυρό με πίστη δεν χάνει το θάρρος του.
Γιατί γνωρίζει ότι μετά τον Σταυρό έρχεται πάντα η Ανάσταση.
Και αυτή είναι η μεγαλύτερη ελπίδα της ζωής μας.
Απάντηση