Ο άνθρωπος που άφησε την δόξα του κόσμου για την σιωπή του Θεού
Στους πρώτους αιώνες του μοναχισμού, όταν η έρημος της Αιγύπτου είχε γίνει τόπος αγώνα, προσευχής και θείας παρουσίας, αναδείχθηκαν μεγάλοι ασκητές που έλαμψαν σαν πνευματικά αστέρια. Ένας από τους πιο μεγάλους ήταν ο Αββάς Αρσένιος ο Μέγας, ένας άνθρωπος που εγκατέλειψε τα παλάτια των αυτοκρατόρων για να βρει την αληθινή ζωή στην σιωπή της ερήμου.
Ο βίος του αποτελεί μέχρι σήμερα ένα συγκλονιστικό παράδειγμα για το πώς η ψυχή του ανθρώπου μπορεί να στραφεί από την κοσμική δόξα στην αναζήτηση του Θεού.
Από τα παλάτια της Ρώμης στην έρημο
Ο Αρσένιος γεννήθηκε στη Ρώμη γύρω στο 354 μ.Χ. σε οικογένεια ευγενών και μορφώθηκε με εξαιρετική παιδεία. Ήταν ένας από τους πιο μορφωμένους ανθρώπους της εποχής του. Η σοφία του και η καλλιέργειά του τον έκαναν γνωστό σε ολόκληρη την αυτοκρατορία.
Η φήμη του έφτασε μέχρι την Κωνσταντινούπολη, όπου ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος τον κάλεσε να αναλάβει ένα από τα πιο τιμητικά αξιώματα: να γίνει δάσκαλος των αυτοκρατορικών παιδιών, του Αρκαδίου και του Ονωρίου.
Έτσι ο Αρσένιος βρέθηκε μέσα στα παλάτια της αυτοκρατορίας, ζώντας μέσα σε τιμές, πλούτη και μεγάλες διακρίσεις.
Όμως η καρδιά του δεν αναπαυόταν.
Παρά την τιμή και τη δόξα, μέσα του υπήρχε μια βαθιά αναζήτηση:
ζητούσε τον Θεό.
Και τότε, σύμφωνα με την παράδοση, προσευχήθηκε:
«Κύριε, δίδαξόν με πώς να σωθώ».
Η απάντηση που ένιωσε μέσα στην καρδιά του ήταν απλή αλλά συγκλονιστική:
«Φεύγε, σιώπα, ησύχαζε».
Αυτές οι τρεις λέξεις θα καθόριζαν όλη τη ζωή του.
Η μεγάλη φυγή
Ακούγοντας αυτό το κάλεσμα, ο Αρσένιος πήρε μια απόφαση που θα φαινόταν παράλογη για τους ανθρώπους του κόσμου.
Άφησε τα παλάτια.
Άφησε την δόξα.
Άφησε την εξουσία.
Και πήγε στην έρημο της Αιγύπτου, εκεί όπου ζούσαν οι μεγάλοι Πατέρες του μοναχισμού.
Εκεί συνάντησε ασκητές που είχαν αφιερώσει όλη τους τη ζωή στον Θεό. Μεταξύ αυτών ήταν και ο μεγάλος ασκητής:
- Αββάς Μακάριος ο Μέγας
Ο Αρσένιος, παρότι ήταν από τους πιο μορφωμένους ανθρώπους της αυτοκρατορίας, ταπεινώθηκε και έγινε μαθητής των απλών μοναχών της ερήμου.
Δεν ντράπηκε να μάθει.
Δεν ντράπηκε να ταπεινωθεί.
Δεν ντράπηκε να ξεκινήσει από την αρχή.
Ο ασκητής της σιωπής
Η ζωή του Αββά Αρσενίου χαρακτηριζόταν από τρία στοιχεία:
1. Σιωπή
Ο Αρσένιος αγαπούσε βαθιά την σιωπή. Έλεγε:
«Πολλές φορές μετάνιωσα που μίλησα.
Ποτέ δεν μετάνιωσα που σιώπησα».
Για εκείνον η σιωπή δεν ήταν απλώς απουσία λόγων.
Ήταν χώρος συνάντησης με τον Θεό.
2. Δάκρυα
Οι Πατέρες της ερήμου αναφέρουν ότι ο Αρσένιος έκλαιγε συχνά στην προσευχή.
Τα δάκρυά του ήταν δάκρυα μετάνοιας αλλά και αγάπης προς τον Θεό.
Λέγεται ότι είχε πάντα ένα ύφασμα για να σκουπίζει τα δάκρυά του όταν προσευχόταν.
3. Ταπείνωση
Παρότι ήταν μορφωμένος και είχε ζήσει στα παλάτια, ο Αρσένιος απέφευγε κάθε τιμή.
Όταν κάποτε ένας επισκέπτης τον ρώτησε:
«Πώς γίνεται εσύ, ένας τόσο μορφωμένος άνθρωπος, να έρχεσαι να συμβουλευτείς έναν απλό μοναχό;»
εκείνος απάντησε:
«Την ελληνική και τη ρωμαϊκή σοφία την έμαθα.
Την σοφία αυτού του γέροντα ακόμη δεν την έμαθα».
Ο αγώνας στην έρημο
Η ζωή στην έρημο δεν ήταν εύκολη.
Η ζέστη, η πείνα, η μοναξιά και κυρίως ο αγώνας με τους λογισμούς ήταν καθημερινή πραγματικότητα.
Ο Αρσένιος πολεμήθηκε από πειρασμούς, φόβους και εσωτερικές μάχες. Όμως μέσα σε αυτόν τον αγώνα γεννήθηκε η αληθινή πνευματική σοφία.
Ένας μαθητής του τον ρώτησε κάποτε:
«Αββά, γιατί φεύγεις από τους ανθρώπους;»
Και εκείνος απάντησε:
«Ο Θεός ξέρει ότι αγαπώ τους ανθρώπους,
αλλά δεν μπορώ να είμαι μαζί με τον Θεό και με τους ανθρώπους ταυτόχρονα».
Η πνευματική ακτινοβολία
Παρότι ο Αρσένιος ζούσε κρυμμένος στην έρημο, η φήμη της αγιότητάς του εξαπλώθηκε παντού.
Άνθρωποι από μακριά ταξίδευαν για να λάβουν μια συμβουλή ή μια ευχή.
Όμως εκείνος παρέμενε λιγομίλητος.
Συχνά απαντούσε με μία μόνο φράση.
Γιατί πίστευε ότι η αληθινή σοφία δεν βρίσκεται στα πολλά λόγια αλλά στην εμπειρία του Θεού.
Η κοίμησή του
Ο Αββάς Αρσένιος έζησε μέχρι περίπου το 449 μ.Χ. και εκοιμήθη σε βαθιά ειρήνη.
Όταν πλησίαζε το τέλος της ζωής του, οι μαθητές του τον είδαν να κλαίει.
Τον ρώτησαν:
«Αββά, φοβάσαι;»
Και εκείνος απάντησε:
«Αλήθεια σας λέγω,
ο φόβος αυτός είναι μαζί μου από τότε που έγινα μοναχός».
Τα λόγια αυτά δείχνουν την βαθιά ταπείνωσή του.
Παρότι ήταν ένας μεγάλος άγιος, δεν πίστεψε ποτέ ότι είχε φτάσει στην τελειότητα.
Το μήνυμα του Αββά Αρσενίου σήμερα
Η ζωή του Αββά Αρσενίου μιλά δυνατά και στον άνθρωπο του 21ου αιώνα.
Ζούμε σε έναν κόσμο γεμάτο θόρυβο, πληροφορίες και συνεχείς περισπασμούς.
Ο άνθρωπος όμως εξακολουθεί να έχει την ίδια ανάγκη:
να βρει την ειρήνη της καρδιάς.
Ο Αββάς Αρσένιος μας θυμίζει ότι η αληθινή σοφία δεν βρίσκεται στην εξωτερική επιτυχία αλλά στην εσωτερική σχέση με τον Θεό.
Μας διδάσκει τρία μεγάλα μαθήματα:
- να αγαπούμε την σιωπή
- να καλλιεργούμε την ταπείνωση
- να ζητούμε τον Θεό πάνω από όλα
Όταν ο άνθρωπος αφήσει τον θόρυβο του κόσμου και στραφεί προς τον Θεό, τότε η καρδιά του βρίσκει την αληθινή ειρήνη.
Και αυτή είναι η μεγαλύτερη σοφία που μπορεί να αποκτήσει κανείς.
Απάντηση