Η Εκκλησία τιμά τον Άγιο Γεώργιο ως Μεγαλομάρτυρα και Τροπαιοφόρο. Ο πυρήνας της μνήμης του είναι η ανοιχτή ομολογία της πίστεως στον Χριστό και το μαρτύριό του κατά τους διωγμούς των αρχών του 4ου αιώνα.

1. Ο ιστορικός πυρήνας του βίου

Ο Άγιος Γεώργιος συνδέεται με την εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού και τους μεγάλους διωγμούς κατά των χριστιανών. Η παράδοση τον παρουσιάζει ως στρατιωτικό, νέο σε ηλικία και άνθρωπο με κοινωνική θέση, ο οποίος προτίμησε να ομολογήσει δημόσια τον Χριστό αντί να διατηρήσει τα αξιώματα και την ασφάλειά του.

Αυτό είναι και το ασφαλέστερο πνευματικό κέντρο του βίου του: ένας άνθρωπος που μπορούσε να συμβιβαστεί, αλλά δεν το έκανε.

2. Το μαρτύριο ως ομολογία

Η εκκλησιαστική παράδοση διασώζει διηγήσεις σκληρών βασανιστηρίων. Δεν χρειάζεται όμως να στηρίξουμε το μήνυμα στο εντυπωσιακό. Ο μάρτυρας δεν τιμάται επειδή άντεξε περισσότερο πόνο από άλλους, αλλά επειδή μέσα στον πόνο δεν αρνήθηκε τον Χριστό.

3. Γιατί ονομάζεται Τροπαιοφόρος;

Ο τίτλος «Τροπαιοφόρος» δεν σημαίνει κοσμική στρατιωτική νίκη. Στη γλώσσα της Εκκλησίας το τρόπαιο είναι η νίκη της πίστεως πάνω στον φόβο, στον εξαναγκασμό και στην άρνηση του Χριστού.

4. Ο δράκος: παράδοση και συμβολισμός

Η γνωστή παράσταση του Αγίου Γεωργίου με τον δράκο ανήκει σε μεταγενέστερη αγιολογική και εικονογραφική παράδοση. Δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως βέβαιο ιστορικό γεγονός του μαρτυρίου του.

Η εικόνα όμως απέκτησε ισχυρό πνευματικό συμβολισμό. Ο δράκος γίνεται εικόνα του κακού, του φόβου και της τυραννίας της αμαρτίας, ενώ ο Άγιος εικονίζει την πίστη που δεν υποτάσσεται σε αυτά.

5. Η μνήμη του στην Εκκλησία

Η κύρια μνήμη του Αγίου Γεωργίου τιμάται στις 23 Απριλίου. Επειδή η εορτή βρίσκεται συχνά κοντά στο Πάσχα, η λειτουργική πράξη προβλέπει μετάθεση όταν χρειάζεται, ώστε η πανήγυρη να τελείται μέσα στο αναστάσιμο φως της Εκκλησίας.

Η τιμή προς τον Άγιο είναι εξαιρετικά διαδεδομένη σε ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο. Ναοί, παρεκκλήσια και μοναστήρια φέρουν το όνομά του, όχι ως λατρεία ενός ήρωα, αλλά ως τιμή σε μάρτυρα του Χριστού.

6. Τι μας διδάσκει σήμερα;

Οι περισσότεροι χριστιανοί σήμερα δεν βρίσκονται μπροστά σε αιματηρό διωγμό. Βρίσκονται όμως καθημερινά μπροστά σε μικρούς συμβιβασμούς: στη ντροπή για την πίστη, στην ευκολία του ψέματος, στον φόβο της γνώμης των άλλων, στην πίεση να μην ξεχωρίσουν.