Τι σημαίνει να γίνεσαι παιδί του Θεού — Όχι απλώς θρησκευόμενος, αλλά άνθρωπος εν Χριστώ

Η υιοθεσία από τον Θεό δεν είναι βραβείο για τους «καλούς ανθρώπους» ούτε αμοιβή επειδή τηρήσαμε αρκετούς κανόνες. Είναι δώρο. Ο Θεός είναι Εκείνος που κάνει την πρώτη κίνηση. Ο Χριστός έρχεται προς τον άνθρωπο, προσλαμβάνει την ανθρώπινη φύση, εισέρχεται στην ιστορία μας, νικά την αμαρτία και τον θάνατο και ανοίγει ξανά τον δρόμο της κοινωνίας με τον Πατέρα.

Γι’ αυτό η ζωή του χριστιανού δεν ξεκινά από τη σκέψη «πρέπει να αποδείξω στον Θεό ότι είμαι αρκετά καλός». Ξεκινά από κάτι βαθύτερο: ο Θεός με καλεί να ζήσω μαζί Του. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης συνδέει αυτή την πραγματικότητα με την αποδοχή του Χριστού και την πίστη στο όνομά Του.

Η νέα αυτή σχέση αρχίζει μυστηριακά μέσα στην Εκκλησία. Στο Άγιο Βάπτισμα ο άνθρωπος ενώνεται με τον θάνατο και την Ανάσταση του Χριστού και εισέρχεται σε νέα ζωή. Με το Άγιο Χρίσμα λαμβάνει τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος. Δεν τελειώνουν όλα στο Βάπτισμα. Εκεί αρχίζει ο δρόμος της πνευματικής ενηλικίωσης.

Το να είσαι παιδί του Θεού δεν σημαίνει ότι απέκτησες έναν τίτλο. Σημαίνει ότι καλείσαι να αφήσεις τον Θεό να γίνει πραγματικό κέντρο της ζωής σου. Η σχέση αυτή δεν στηρίζεται σε μια εξωτερική ευσέβεια χωρίς καρδιά, αλλά σε μια ελεύθερη ανταπόκριση αγάπης.

«Ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι…»

Ιωάννης 1:12, Πατριαρχικό Κείμενο

Πολλές φορές η εικόνα που έχουμε για τον Θεό μοιάζει περισσότερο με αυστηρό δικαστή παρά με Πατέρα. «Μήπως με τιμωρήσει; Μήπως με εγκατέλειψε; Μήπως δεν είμαι αρκετά καλός για να με ακούσει;» Ο Απόστολος Παύλος όμως μιλά για κάτι εντελώς διαφορετικό: για το Πνεύμα της υιοθεσίας, όχι για πνεύμα δουλείας και φόβου.

Αυτό δεν καταργεί τον σεβασμό προς τον Θεό. Τον βαθαίνει. Το παιδί που αγαπά πραγματικά τον πατέρα του δεν αποφεύγει το κακό μόνο από φόβο για την τιμωρία. Δεν θέλει να πληγώσει τη σχέση. Έτσι αλλάζει σταδιακά και η πνευματική ζωή: προσεύχομαι όχι απλώς επειδή «πρέπει», αλλά επειδή θέλω να σταθώ ενώπιον του Πατέρα μου.

Η παραβολή του Ασώτου μάς δείχνει τι είναι μετάνοια. Ο υιός απομακρύνεται, πληγώνει τη σχέση και χάνει τα πάντα. Όταν όμως επιστρέφει, ο πατέρας δεν τον υποδέχεται ως ξένο. Τρέχει προς αυτόν και τον αγκαλιάζει. Η μετάνοια είναι η στιγμή που η καρδιά λέει: «Πατέρα, απομακρύνθηκα. Θέλω να γυρίσω».

Και αυτό μπορεί να χρειαστεί να το κάνουμε πολλές φορές στη ζωή μας. Πέσαμε; Επιστρέφουμε. Ξεχαστήκαμε; Επιστρέφουμε. Παγώσαμε πνευματικά; Επιστρέφουμε. Η χριστιανική ζωή δεν είναι η ιστορία ανθρώπων που δεν πέφτουν ποτέ. Είναι η ιστορία ανθρώπων που έμαθαν πού βρίσκεται το σπίτι τους.

Δεν αρκεί να λέμε ότι ο Θεός είναι Πατέρας μας. Η σχέση αρχίζει σταδιακά να αλλάζει τον άνθρωπο. Καλούμαστε να αποκτήσουμε, κατά χάριν, τον τρόπο ζωής του Χριστού: να γινόμαστε περισσότερο ελεήμονες, αληθινοί και ταπεινοί, να συγχωρούμε, να υπηρετούμε και να αγαπούμε χωρίς να μετράμε διαρκώς τι θα πάρουμε πίσω.

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη πατερική προοπτική της θέωσης. Ο άνθρωπος δεν γίνεται Θεός κατά φύση και δεν χάνει την ανθρώπινη φύση του. Καλείται όμως, κατά χάριν, να μετέχει στη ζωή του Θεού. Ο Μέγας Αθανάσιος τοποθετεί στο κέντρο της θεολογίας του το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως: ο Υιός του Θεού προσλαμβάνει την ανθρώπινη φύση και ανοίγει στον άνθρωπο τον δρόμο της κοινωνίας με τον Θεό.

Αυτό σημαίνει ότι ο σκοπός της πίστης δεν είναι απλώς να γίνουμε λίγο «καλύτεροι άνθρωποι». Είναι να μεταμορφωνόμαστε εν Χριστώ. Η προσευχή παύει να είναι μόνο καθήκον και γίνεται σχέση. Η Θεία Ευχαριστία παύει να είναι μια θρησκευτική συνήθεια και γίνεται το κέντρο της εκκλησιαστικής ζωής, όπου ενωνόμαστε με τον Χριστό και μαθαίνουμε να ζούμε ως αδελφοί.

Και αυτή η υιοθεσία δεν μας υπόσχεται ζωή χωρίς σταυρό. Το παιδί του Θεού δεν είναι εκείνο που δεν θα πονέσει ποτέ. Είναι εκείνο που ακόμη και μέσα στον πόνο μπορεί να ψιθυρίσει: «Πατέρα, δεν καταλαβαίνω. Αλλά δεν θέλω να φύγω από κοντά Σου».

Μερικές φορές η πιο αληθινή προσευχή δεν έχει πολλά λόγια: «Κύριε, φοβάμαι», «κουράστηκα», «συγχώρεσέ με», «ευχαριστώ», «μείνε μαζί μου». Όταν η προσευχή γίνεται σχέση, ο άνθρωπος παύει να παρουσιάζει ενώπιον του Θεού μια κατασκευασμένη εικόνα του εαυτού του και μαθαίνει να στέκεται με αλήθεια.