Υπάρχουν ονόματα Αγίων που από μόνα τους γίνονται ένα ολόκληρο κήρυγμα. Σοφία. Πίστη. Ελπίδα. Αγάπη. Μια μητέρα και τρεις κόρες. Μια οικογένεια που πέρασε μέσα από τον πόνο και το μαρτύριο, αλλά δεν άφησε τον φόβο να γίνει μεγαλύτερος από τον Χριστό.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Αγίας Μάρτυρος Σοφίας και των τριών θυγατέρων της στις 17 Σεπτεμβρίου. Πίσω όμως από τον συγκλονιστικό βίο τους υπάρχει ένα ερώτημα που αγγίζει κάθε σπίτι: τι μένει μέσα στην ψυχή ενός παιδιού όταν ο γονιός του μαθαίνει πραγματικά να αγαπά τον Θεό;

Η Αγία Σοφία ήταν χριστιανή μητέρα και χήρα. Ανέθρεψε τις τρεις κόρες της μέσα στην πίστη του Χριστού και τους έδωσε ονόματα που φανέρωναν τις μεγάλες χριστιανικές αρετές: Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη.

Δεν τους έδωσε όμως μόνο ονόματα. Προσπάθησε να κάνει αυτές τις λέξεις τρόπο ζωής. Γιατί ένα παιδί μπορεί να ακούσει πολλές φορές τη λέξη «Θεός», να μάθει προσευχές και να έρχεται στον ναό. Εκείνο όμως που χαράζεται βαθύτερα στην καρδιά του είναι αν είδε τον Θεό να έχει πραγματική θέση στη ζωή των γονιών του.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Αγία Σοφία και οι κόρες της έζησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού. Η πίστη τους στον Χριστό έγινε γνωστή και οδηγήθηκαν ενώπιον της εξουσίας. Οι τρεις νεαρές κοπέλες κλήθηκαν να αρνηθούν τον Χριστό και να προσφέρουν θυσία στα είδωλα.

Ήταν ακόμη παιδιά, κι όμως δεν λύγισαν. Η πίστη τους δεν ήταν μια ιδέα που είχαν μάθει απέξω. Είχε γίνει ο τρόπος με τον οποίο έβλεπαν τη ζωή και τον θάνατο. Βρέθηκαν μπροστά στο μεγάλο δίλημμα: Χριστός ή ασφάλεια; Πίστη ή φόβος; Αλήθεια ή συμβιβασμός; Και διάλεξαν τον Χριστό.

Υπάρχει στην ιστορία τους κάτι που δύσκολα χωρά ο ανθρώπινος νους. Η Αγία Σοφία έβλεπε τα παιδιά της να υποφέρουν. Για έναν γονιό πολλές φορές είναι ευκολότερο να πονέσει ο ίδιος παρά να βλέπει το παιδί του να πονά.

Δεν μπορούσε να εξαφανίσει τη δοκιμασία. Μπορούσε όμως να σταθεί δίπλα τους, να τις ενισχύει, να τους θυμίζει σε Ποιον ανήκουν και να μη μεταδώσει τον δικό της φόβο στις καρδιές τους.

Αυτό είναι ένα μεγάλο μάθημα για εμάς: δεν είναι πάντοτε στο χέρι μας να αφαιρέσουμε τον σταυρό από τους ανθρώπους που αγαπάμε. Μπορούμε όμως να σταθούμε δίπλα τους έτσι ώστε να μην τον σηκώσουν χωρίς ελπίδα.

Η πίστη δεν σημαίνει ότι δεν φοβάμαι ποτέ. Σημαίνει ότι, ακόμη κι όταν φοβάμαι, δεν εγκαταλείπω τον Θεό. Η αληθινή πίστη φαίνεται όταν δεν πάνε όλα όπως τα περιμέναμε: όταν η προσευχή μοιάζει να μένει αναπάντητη, όταν έρχεται μια ασθένεια, όταν χάνουμε κάτι πολύτιμο, όταν δεν καταλαβαίνουμε γιατί ο Θεός επιτρέπει μια δοκιμασία.

Τότε η πίστη παύει να είναι ωραία λέξη και γίνεται επιλογή: «Χριστέ μου, δεν καταλαβαίνω. Αλλά δεν θέλω να φύγω από κοντά Σου».

Η χριστιανική ελπίδα δεν είναι αισιοδοξία ούτε η σκέψη ότι «κάπως όλα θα πάνε καλά». Η ελπίδα έχει πρόσωπο. Είναι ο Χριστός.

Ο χριστιανός μπορεί να περάσει μέσα από σκοτάδι και ταυτόχρονα να ελπίζει. Όχι επειδή γνωρίζει τι θα συμβεί αύριο, αλλά επειδή γνωρίζει σε Ποιον ανήκει το αύριο. Για τον άνθρωπο του Θεού ο τελευταίος λόγος δεν ανήκει στον πόνο. Ανήκει στην Ανάσταση.

Ο Απόστολος Παύλος γράφει: «νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη».

Η αγάπη δεν είναι απλώς συναίσθημα. Είναι θυσία. Είναι να μένεις όταν θα ήταν ευκολότερο να φύγεις, να συγχωρείς όταν μέσα σου υπάρχει πληγή, να προσεύχεσαι για τον άνθρωπο που σε πίκρανε, να προσφέρεις χωρίς να απαιτείς ανταπόδοση.

Δεν είναι τυχαίο ότι μητέρα των τριών αρετών ήταν η Σοφία. Γιατί αληθινή σοφία δεν είναι απλώς να ξέρεις πολλά. Η κατά Θεόν σοφία αρχίζει όταν ο άνθρωπος μάθει να τοποθετεί τον Χριστό στο κέντρο, να ξεχωρίζει το σημαντικό από το ασήμαντο, το αιώνιο από το προσωρινό, την αλήθεια από το βολικό ψέμα.

Η Αγία Σοφία δεν κληροδότησε στις κόρες της πλούτη. Τους έδωσε όμως κάτι που κανείς δεν μπορούσε να τους αφαιρέσει: έναν προσανατολισμό προς τον Χριστό.

Η ζωή της Αγίας Σοφίας έχει ένα ιδιαίτερο μήνυμα για κάθε μητέρα και κάθε πατέρα. Τα παιδιά μας δεν χρειάζονται μόνο συμβουλές. Χρειάζονται παραδείγματα.

Δεν αρκεί να τους πούμε «να προσεύχεσαι». Χρειάζεται κάποτε να μας δουν και εμάς να προσευχόμαστε. Δεν αρκεί να τους πούμε «να συγχωρείς». Χρειάζεται να μας δουν να ζητούμε συγγνώμη. Δεν αρκεί να τους πούμε «να εμπιστεύεσαι τον Θεό». Χρειάζεται να δουν τι κάνουμε εμείς όταν έρχεται η δική μας δυσκολία.

Η ιστορία της Αγίας Σοφίας και των Αγίων Πίστεως, Ελπίδος και Αγάπης δεν μας καλεί να θαυμάσουμε απλώς μια οικογένεια που έζησε πριν από πολλούς αιώνες. Μας καλεί να εξετάσουμε τη δική μας καρδιά.

Τρεις μικρές κοπέλες. Τρεις μεγάλες λέξεις. Τρεις δρόμοι που τελικά οδηγούν στον ίδιο Χριστό. Και δίπλα τους μια μητέρα που μας θυμίζει ότι η μεγαλύτερη κληρονομιά που μπορούμε να αφήσουμε στους ανθρώπους μας δεν είναι όσα αποκτήσαμε, αλλά ο τρόπος με τον οποίο μάθαμε να στεκόμαστε ενώπιον του Θεού.

Ας πρεσβεύουν η Αγία Μάρτυς Σοφία και οι Αγίες Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη για τις οικογένειές μας, για τις μητέρες που πονούν για τα παιδιά τους, για τα παιδιά που μεγαλώνουν σε δύσκολες εποχές και για όλους εμάς. Να αποκτήσουμε πίστη που δεν λυγίζει εύκολα, ελπίδα που δεν σβήνει μέσα στη νύχτα και αγάπη που δεν μετρά τι θα πάρει πίσω.